W dniu 1 stycznia 2025r. wchodzą w życie znowelizowane przepisy dotyczące obowiązku selektywnego zbierania i odbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych.

Warto podkreślić, że przepisy wprowadzające ww. obowiązek, zostały uchwalone już w 2021r., przy czym wejście ich w życie odroczono zakładając dość długi okres przejściowy. Ostatecznie termin wejścia w życie ww. przepisów został wyznaczony na dzień 1 stycznia 2025r. Niemniej, jeszcze w okresie vacatio legis (tj. przed ostatecznym wejściem przepisów w życie), regulacje prawne zostały poddane dodatkowym modyfikacjom merytorycznym, co nastąpiło na mocy nowelizacji ustaw o odpadach przyjętej ustawą z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024r. 834).

Poniżej zasygnalizowano najważniejsze z wprowadzonych w ostatnim czasie zmian. 

I. Nowelizacją dokonano zmiany brzmienia przepisu art. 101a ustawy o odpadach, która to zmiana skutkuje modyfikacją zasad organizacji systemu sortowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Dotychczasowa treść art. 101a ustawy o odpadach, zakładała, że system sortowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych, co do zasady opiera się miał na segregacji tych odpadów w miejscu ich wytworzenia (u źródła). Jednakże przedstawiciele branży budowlanej oraz branży gospodarki odpadami przedstawili postulaty złagodzenia tego wymogu. W konsekwencji projektowana regulacja odchodzi od ww. zasady i zakłada możliwość przekazania odpadów w celu ich segregacji, innemu uprawnionemu podmiotowi, który przejmie w stosunku do wytwórcy obowiązek zapewnienia ich wysegregowania, także w innym miejscu niż miejsce wytworzenia.

II. Z uwagi na fakt, iż osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami, mogą mieć trudności w zakresie sortowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych na poszczególne frakcje, jak również w celu zwiększenia stopnia prawidłowego wykonania obowiązku sortowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych, w nowelizowanych przepisach wskazano, że za osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami, wykonanie obowiązku segregacji przejmie inny podmiot profesjonalny, któremu odpady zostały przekazane, np. PSZOK lub zleceniobiorca usługi budowlano-rozbiórkowej. Nowelizacja nie wymaga jednak, aby PSZOK lub zleceniobiorca usługi budowlano-rozbiórkowej, musieli samodzielnie przeprowadzać proces wysegregowania odpadów pochodzących od osób fizycznych, ale mogą skorzystać z możliwości dalszego jego zlecenia innemu podmiotowi.

III. Istotne, że możliwość zlecenia obowiązku segregacji innemu podmiotowi nie zwalnia całkowicie wytwórcy z odpowiedzialności z tego tytułu. Ustawa przewiduje bowiem odpowiedzialność solidarną wszystkich podmiotów zaangażowanych w proces wytwarzania i segregacji odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Oznaczać to będzie, że w przypadku niewykonania przedmiotowego obowiązku, wojewódzki inspektor ochrony środowiska będzie mógł wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za niezapewnienie wysegregowania odpadów budowlanych i rozbiórkowych, wobec jednego z wyżej wymienionych podmiotów. Z odpowiedzialności solidarnej wyłączone będą jednak osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

IV. Dalszymi istotnymi kwestiami wynikającymi z omawianej nowelizacji, które warto mieć na uwadze są:

1. Wymagany ustawą rodzaj frakcji, na które fizycznie powinna być prowadzona segregacja odpadów budowlanych i rozbiórkowych (wymóg segregacji nie będzie jednak obejmował odpadów wielomateriałowych lub innych przypadków braku możliwości segregacji z przyczyn technologicznych),
2. konieczność uwzględnienia w gospodarce odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi wymogów hierarchii sposobów postępowania z odpadami, w szczególności obowiązku zapobiegania powstawaniu odpadów co do zasady. Warto chociażby zauważyć, na co wskazano w treści uzasadnienia do projektu nowelizacji, że: „w przypadku gdy podczas budowy, rozbiórki albo remontu obiektów powstają materiały, produkty, przedmioty lub ich części, takie jak np. krany, umywalki, drzwi lub cegły, które można wykorzystać w tym samym celu, należy rozważyć, czy mamy do czynienia z odpadami w kontekście definicji ponownego użycia”.
3. możliwość zlecenia wykonania obowiązku segregacji odpadów innemu podmiotowi przez wytwórcę oraz wymogi formalne wymagane dla zawieranej w tym przypadku umowy,

Liczymy, że powyższa informacja będzie Państwu przydatna. W razie jakiejkolwiek potrzeby lub wątpliwości zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.

Artykuł Segregacja odpadów budowlanych i rozbiórkowych pochodzi z serwisu Kancelaria Radcy Prawnego Łukasza Strzelca.