22 stycznia 2014r. Komisja Europejska opublikowała propozycje nowych ram europejskiej legislacji w sprawie klimatu i energetyki na lata 2020 – 2030. Propozycje te zaostrzają politykę klimatyczną UE i zostały ostrożnie, jednak przychylnie przyjęte na forum Rady Europejskiej na posiedzeniu 21 marca 2014r.

Komisja zaproponowała między innymi:

• podniesienie celu w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE na rok 2030 do 40 %; zwiększenia w tym czasie udziału energii odnawialnej w UE o min. 27 %. zwiększenia poziomu oszczędności energii do ok. 25 %
• ustanowienie, od roku 2021, mechanizmu umożliwiającego Komisji bezpośrednie sterowanie podażą krajowych uprawnień do emisji CO2 ( tzw. rynkowa rezerwa stabilizacyjna);
• wprowadzenie zmian w zakresie pomocy publicznej państwa w sektorze energetyki i ochrony środowiska.

Komisja wskazała także na:

• istotne znaczenie i potrzeby rozwijania technologii wychwytywania dwutlenku węgla (CCS) jako docelowo jedyny dostępny sposób redukcji bezpośrednich emisji z procesów przemysłowych na wielką skalę.
• planowany w latach 2014–2020 znaczny wzrost finansowego wsparcia unijnego na masowe zastosowanie energii odnawialnej, efektywność energetyczną, niskoemisyjny transport miejski i rozwiązania w zakresie inteligentnych sieci w Unii Europejskiej.

Z tak nakreślonymi celami dokument przygotowany przez Komisję trafił pod obrady Rady Europejskiej, która na posiedzeniu 20-21 marca 2014r., zajęła zrównoważone stanowisko akceptujące kierunki proponowane przez Komisję. Rada potwierdziła aktualny cel UE w zakresie odejścia od stosowania paliwa węglowego w produkcji energii do 2050r., przedstawiła zgodę i własne wytyczne do kontynuacji prac przez Komisję oraz zapowiedziała, że ostateczne ramy nowej polityki klimatycznej zostaną podjęte nie później niż w październiku 2014r.
Podstawy prawne:
1. Dokument Komisji Europejskiej pod nazwą Ramy Polityczne na lata 2020 – 2030 dotyczące klimatu i energii, COM(2014)15 final.
2. Konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej z dnia 21 marca 2014r., EUCO 7/1/14, REV. 1.

Po wielu miesiącach niepewności i wyczekiwania, w kwietniu br. zostały wydane na rachunki uprawnionych podmiotów bezpłatne uprawnienia do emisji CO2 dla wytwórców energii jak i dla innych gałęzi przemysłu.

 

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 27 Ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych prowadzący instalacje, objęte systemem, którym przyznano uprawnienia do emisji, powinni wnieść opłatę za wprowadzanie CO2 do powietrza (aktualnie jedynie za rok 2013r.). Opłatę taką wnosi się w dwóch równych częściach na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przy czym pierwsza część powinna zostać uiszczona w ciągu 30 dni od wydania uprawnień do emisji.

W związku z wydaniem uprawnień w dniu 30 kwietnia 2014r upłynął ustawowy termin rozliczenia emisji za rok 2013r.. Termin ten obwarowany jest sankcją w postaci kary pieniężnej nakładanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (wysokość kary określona jest jako iloczyn uprawnień do emisji nieumorzonych oraz stawki kary w wysokości 100 euro w przeliczeniu na PLN).

 

Podstawy prawne
1. Rozporządzenie Rady Ministrów z 8 kwietnia 2014r. w sprawie wykazu instalacji wytwarzających energię elektryczną, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się od dnia 1 stycznia 2013 r., wraz z przyznaną im liczbą uprawnień do emisji. (Dz. U. 2014.472)
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 2014r. w sprawie wykazu instalacji innych niż wytwarzających energię elektryczną, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się od dnia 1 stycznia 2013 r., wraz
z przyznaną im liczbą uprawnień do emisji (Dz. U. 2014.439)
3. Ustawa z  28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych,
Dz. U. Nr 122, poz. 695, z późn. zm.
4. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Po długim okresie oczekiwania znamy już kształt systemu wsparcia dla produkcji energii w tzw. kogeneracji wysokosprawnej (czyli równoczesnego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w trakcie tego samego procesu technologicznego). Nowelą do Prawa energetycznego, przedłużono, do dnia 31 czerwca 2019r., mechanizmy wsparcia dla produkcji kogeneracyjnej w źródłach węglowych i gazowych (dotychczasowe mechanizmy zapewniające wsparcie wygasły 31 marca 2013r.).

Podstawowe zasady systemu wsparcia pozostały niezmienione (system żółtych i czerwonych certyfikatów), ale nieznacznej zmianie uległ sposób liczenia wartości opłaty zastępczej. Mianowicie Prezes URE otrzymał możliwość szerszej ingerencji w określanie składników stanowiących podstawę obliczenia tej opłaty. Nowelizacja określiła zakresy obowiązków uzyskania i umorzenia odpowiedniej ilości certyfikatów na lata 2014 – 2018.

Co istotne świadectwa pochodzenia wydane dla energii elektrycznej wytworzonej przed wejściem w życie ustawy wykluczono z możliwość rozliczania obowiązków umorzenia świadectw, ale z drugiej strony przy ustalaniu zakresu tego obowiązku wyłączono energię zakupioną lub sprzedaną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Dziennik Ustaw z 2014r., poz. 490.
Nowelizacja weszła w życie 30 kwietnia 2014r.

8 kwietnia 2014r. na posiedzeniu Rady Ministrów, przyjęto ostateczny – na etapie prac rządowych – tekst projektu ustawy o odnawialnych źródłach energii (dalej jako ustawa o OZE). Projekt powinien zostać teraz skierowany do prac sejmowych.
Projektowana ustawa będzie kompleksowo regulować m.in. zasady i warunki oraz mechanizmy wsparcia wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła z OZE. Przeniesione do niej zostaną również niektóre regulacje obowiązującego Prawa Energetycznego, w tym regulacje dotyczące obecnego systemu wsparcia opartego na tzw. zielonych certyfikatach; certyfikowania instalatorów instalacji do wytwarzania energii z OZE; akredytowania organizatorów szkoleń w tym zakresie; oraz kar pieniężnych za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy.

KRÓTKI KOMENTARZ DO PROJEKTU USTAWY O OZE

Projektowana ustawa o OZE jest aktem prawnym długo oczekiwanym w branży energetycznej, oraz wśród inwestorów i instytucji finansujących. Obecnie obowiązują już w prawie polskim dość rozbudowane regulacje dotyczące wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, w tym regulacje dotyczące wytwarzania i odsprzedaży energii produkowanej przez osoby fizyczne na własne potrzeby (tzw. prosumenci). Projekt nowej ustawy w dużym stopniu bazuje, a w niektórych elementach powtarza obecne regulacje. Niemniej jednak wprowadza również dość poważne modyfikacje.
Wśród najważniejszych zmian trzeba wskazać na wprowadzenie generalnych ograniczeń przedmiotowych i czasowych systemu wsparcia produkcji energii z OZE (15 lat, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2035r.) oraz wprowadzenie do polskiego systemu prawnego nowego mechanizmu wsparcia produkcji tej energii, a mianowicie systemu aukcyjnego. System ten ma dawać wytwórcy energii z OZE gwarancję odkupu wytworzonej przez taką instalację energii, przez okres 15 lat, po cenie ustalonej w aukcji (z uwzględnieniem waloryzacji), pod warunkiem przedstawienie najefektywniejszej kosztowo oferty (tj. wygrania aukcji).
Nowy system stymulować ma rozwój niewielkich lokalnych instalacji oraz opierać się na zasadzie obowiązkowego zakupu energii z OZE przez sprzedawców zobowiązanych oraz przyznania tym sprzedawcom prawa do zwrotu różnicy między zapłaconą ceną energii z OZE (energia droższa od konwencjonalnej), a średnią ceną energii na rynku. Finansowanie systemu ma odbywać się poprzez nową opłatę obciążająca konsumentów (tzw. opłata OZE) rozliczaną za pośrednictwem dedykowanego do tego podmiotu prawnego – Operatora Rozliczeń Energii Odnawialnej S.A.

Odnośnie energetyki prosumenckiej proponuje się, aby prowadzenie działalności w tym zakresie nie wymagało zakładania działalności gospodarczej, ani posiadania koncesji, a rozliczanie
się z prosumenta z przedsiębiorstwem energetycznym następowało w okresie półrocznym.

W związku z tym, że system wsparcia OZE stanowi pomoc publiczną, wejście w życie nowych regulacji, w zakresie dotyczącym wsparcia produkcji OZE, uzależnione będzie od pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w zakresie dozwolonej pomocy publicznej. Przepisy wprowadzające nowy system wsparcia OZE mają zacząć obowiązywać dopiero po upływie dwunastu miesięcy od daty wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej. Do tego dnia zatem w mocy pozostaną dotychczasowe przepisy zawarte w ustawie – Prawo energetyczne (co w praktyce może oznaczać jeszcze dość znaczny okres czasu, zważywszy, że pomimo zapowiedzi, na dzień dzisiejszy projekt nie został jeszcze skierowany do Sejmu).

Podstawa prawna:
Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii z 28 marca 2014, ver. 6.3, przyjęty na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 8 kwietnia 2014r.